Hands whisking matcha with a bamboo chasen in a white bowl, a Sakuro Excellence tin and an iced matcha beside them

L-theanine in matcha: hoeveel per portie, en matcha versus koffie

L-theanine is een aminozuur dat de theeplant in zijn wortels maakt en in de bladeren opslaat. Een standaardkom van 2 g ceremoniële matcha levert er ongeveer 36 tot 89 mg van. Koffie levert nul. Dat ene verschil verklaart waarom twee drankjes met bijna dezelfde hoeveelheid cafeïne zo weinig op elkaar lijken.

Wat er online over L-theanine staat, slaat de cijfers meestal over en gaat meteen naar de beloftes. Hier gebeurt het omgekeerde: waar de stof vandaan komt, hoeveel er bij 1 g, 2 g en 4 g echt in de kom belandt, hoe matcha zich verhoudt tot gezette thee en tot koffie, wat het met de smaak doet — en wat de Europese autoriteit besloot toen ze de gezondheidsclaims beoordeelde.

  • Wat het is: L-theanine (γ-glutamylethylamide) is een vrij aminozuur dat vrijwel uitsluitend voorkomt in Camellia sinensis, de theeplant. In 1949 in Japan beschreven, kort daarna uit gyokuro-blad geïsoleerd.
  • Gehalte in matcha: matcha van theeceremoniekwaliteit bevat meer dan 1,8 g per 100 g droge stof, dus ruim 18 mg per gram (Horie, Ema en Sumikawa, Journal of Cookery Science of Japan 2017;50(5):182–188). Gepubliceerde monsters lopen op tot 44,65 mg/g.
  • Per standaardportie (2 g): ongeveer 36–89 mg L-theanine, naast 38–89 mg cafeïne. Dus ruwweg één op één.
  • Koffie: 0 mg. L-theanine hoort bij geen enkele branding of zetmethode bij koffie.
  • Waarom matcha meer geeft dan gezette thee: het blad staat weken in de schaduw, waardoor theanine niet wordt afgebroken, en je drinkt het hele gemalen blad op in plaats van het weg te gooien.
  • Wat de autoriteiten zeggen: de EFSA beoordeelde de gezondheidsclaims over L-theanine in 2011 en keurde ze niet goed. Smaak en chemie staan stevig; gezondheidseffecten niet.
Handen kloppen matcha met een bamboe chasen in een witte kom, met een blik Sakuro Excellence en een ijskoude matcha ernaast
Elke gram poeder brengt zijn theanine mee de kom in. Er blijft niets achter in een blad dat je weggooit.

Wat L-theanine precies is

L-theanine is een vrij aminozuur, chemisch γ-glutamylethylamide, dat de theeplant in de wortels maakt en naar de jonge scheuten transporteert. Het is geen vitamine, geen stimulerend middel en geen catechine. In het blad zit het als een oplosbare, licht zoete verbinding, en het is de belangrijkste drager van die hartige diepte die theedrinkers umami noemen.

De stof is bijna uniek voor thee. Buiten Camellia sinensis en een paar verwanten kent de literatuur maar één noemenswaardige natuurlijke bron: een paddenstoel, Xerocomus badius. Geen graan, geen fruit, geen koffieboon. Wie L-theanine uit voeding wil in plaats van uit capsules, drinkt thee of krijgt het niet binnen.

De Japanse chemie vond het. Sakato beschreef het nieuwe amide in 1949; een laboratorium in Kyoto isoleerde het een jaar later uit gyokuro — de andere grote Japanse schaduwthee. Dat verband tussen schaduw en theanine was dus vroeg duidelijk, en het bepaalt nog steeds hoe tencha wordt geteeld, het blad waaruit matcha wordt gemalen.

Theanine, cafeïne en catechinen: drie stoffen, drie taken

Ze worden voortdurend door elkaar gehaald, terwijl de verdeling simpel is.

  • Cafeïne is de stimulans. Bitter op de tong, snel in het bloed.
  • Catechinen (EGCG en familie) zijn de samentrekkende polyfenolen. Ze geven groene thee zijn droogte en grip, en ze stapelen zich op in blad dat volle zon krijgt.
  • L-theanine is het aminozuur. Zoethartig, zacht — en het neemt toe in blad dat uit de zon wordt gehouden.

Schaduw duwt de balans de ene kant op, zon de andere. Dat is de hele teelt van matcha in één zin.

Hoeveel L-theanine zit er in één portie matcha?

Een standaardportie van 2 g ceremoniële matcha bevat ongeveer 36 tot 89 mg L-theanine. De marge is breed omdat matcha een landbouwproduct is en geen pil: cultivar, oogstmoment, schaduwduur en het aandeel steel in de maling verschuiven het getal.

De harde ondergrens komt uit Japan. Horie, Ema en Sumikawa analyseerden tien tencha-kwaliteiten en de groene theepoeders op de markt, en vonden in matcha van theeceremoniekwaliteit meer dan 1,8 g theanine per 100 g droge stof — ruim 18 mg per gram — terwijl de meeste industriële matcha’s en gemalen groene thee daaronder bleven. De bovengrens komt uit een overzichtsartikel in Molecules, dat monsters tot 44,65 mg/g noemt.

Dosis Typische drank L-theanine Cafeïne Porties per blik van 40 g
1 g Lichte ijslatte 18–45 mg 19–44 mg 40
2 g Standaardkom of latte 36–89 mg 38–89 mg 20
3 g Stevige latte, glas van 400 ml 54–134 mg 57–133 mg 13
4 g Koicha (dikke matcha) 72–179 mg 76–178 mg 10

Waarden: theanine volgens Journal of Cookery Science of Japan 2017;50(5):182 en Molecules 2021;26(1):85; cafeïne 18,9–44,4 mg/g uit hetzelfde Molecules-overzicht.

Let op de verhouding. In matcha komen theanine en cafeïne in ongeveer gelijke hoeveelheden binnen, met variatie tussen partijen. Die verhouding dicht bij 1:1 is een meetbare eigenschap van in de schaduw geteelde, gemalen thee — en het is het ene feit over matcha waar de meeste kopers nog nooit van hebben gehoord.

Grafiek: L-theanine en cafeïne in milligram per portie, matcha van 1, 2 en 4 gram vergeleken met espresso en filterkoffie
Midden van de gepubliceerde bereiken. Bij de twee koffiebalken ontbreekt de groene helft volledig — zo eerlijk ziet de vergelijking eruit.

Waarom matcha meer L-theanine geeft dan een kop groene thee

Matcha levert om twee losstaande redenen meer L-theanine dan gezette groene thee: het blad bevat er van begin af aan meer van, en je neemt alles binnen in plaats van het grootste deel met het uitgetrokken blad weg te gooien.

Eerst het veld. Tencha-struiken worden ongeveer drie weken voor de pluk afgedekt — vroeger met rietmatten en stro, nu meestal met zwarte netten. Zonder licht stopt de plant grotendeels met het omzetten van theanine in catechinen. Het Molecules-overzicht zegt het rechttoe rechtaan: omdat de planten in de schaduw groeien, wordt theanine niet afgebroken, en tencha-bladeren bevatten er daardoor meer van dan andere thee. Het blad wordt bovendien bleek en zacht — vandaar dat matcha oplicht als een markeerstift en sencha niet.

Dan de kom. Bij het zetten van sencha trek je een deel uit het blad en gooi je de rest weg. Theanine is wateroplosbaar en gaat makkelijk in oplossing, maar de extractie is nooit volledig, en wat in het natte blad achterblijft bereikt je niet. Matcha slaat dat verlies helemaal over: het blad wordt op een steenmolen tot deeltjes van enkele micrometers gemalen, in water gesuspendeerd en opgedronken. Elke milligram in het poeder gaat mee naar binnen.

Drank Portie Blad meegedronken? L-theanine Cafeïne
Matcha 2 g poeder Ja, volledig 36–89 mg 38–89 mg
Groene thee, gezet 240 ml Nee, blad weggegooid Deel van wat in het blad zat ~29 mg
Zwarte thee, gezet 240 ml Nee, blad weggegooid Minder — onbeschaduwd en geoxideerd ~48 mg
Espresso 30 ml Nee 0 mg ~64 mg
Filterkoffie 240 ml Nee 0 mg ~96 mg

Cafeïnewaarden voor gezette dranken en koffie: USDA FoodData Central. De theaninekolom voor gezette thee hebben we bewust kwalitatief gelaten: gepubliceerde waarden per kop lopen zo ver uiteen met blad, dosering, watertemperatuur en trektijd dat één getal misleidend zou zijn.

Matcha tegenover koffie: wat koffie niet kan geven

Koffie bevat geen L-theanine. Geen meetbaar spoor, bij geen enkele branding, maling of zetverhouding — de stof hoort simpelweg niet bij de chemie van de koffieplant. De vraag is dus niet wie er meer van heeft, maar: de een heeft het, de ander niet.

Waar ze elkaar wel raken, is cafeïne. Een dubbele espresso en een kom van 2 g matcha komen in dezelfde orde van grootte uit, ergens tussen 60 en 90 mg, afhankelijk van je bonen en je poeder. Naast elkaar gezet lijken de cafeïnekolommen op elkaar; de theaninekolom bestaat aan de koffiekant niet.

Dan komt de vraag of dat verschil verklaart waarom matcha “anders voelt”. Eerlijk antwoord: veel drinkers zeggen dat, er is gepubliceerd onderzoek naar de combinatie cafeïne–theanine, en de instantie die dat onderzoek beoordeelde vond het niet overtuigend genoeg voor een goedgekeurde claim. Wij verkopen matcha en schrijven dit toch op, want het alternatief is reclamezinnen herhalen waar we niet achter kunnen staan. Wat zonder voorbehoud gezegd kan worden is het meetbare deel: matcha brengt een aminozuur in de kop dat koffie niet heeft, en je proeft het.

Praktisch, als je van espresso overstapt

Vervang je de dubbele espresso van ’s ochtends door matcha en wil je een vergelijkbare hoeveelheid cafeïne, begin dan bij 2 g, niet bij 1 g. Eén gram geeft een prettige, lichte drank met ongeveer een derde van de cafeïne van een filterkoffie — precies de reden dat wie met een klein schepje overstapt vaak vindt dat matcha “niets doet”. Weeg de eerste porties tot je chashaku geijkt is: twee bolle schepjes van het bamboe lepeltje zit bij de meeste mensen dicht bij 2 g.

Bamboe chashaku met matchapoeder, rustend op een kom opgeklopte matcha
Een chashaku houdt bol geschept ongeveer 1 g vast. Controleer het één keer op een weegschaal en je hebt die daarna niet meer nodig.

Wat L-theanine met de smaak van je kom doet

L-theanine is de stof die zorgt voor de hartige zoetheid in goede matcha — die bouillonachtige kwaliteit die Japanse proevers umami noemen en die de bitterheid van cafeïne en de samentrekking van catechinen afrondt. In een kom met veel theanine is de eerste indruk zoet en bijna romig; de groene, grasachtige beet komt een moment later.

Dit is het deel van het verhaal dat je vandaag zelf kunt controleren, zonder laboratorium. Klop 2 g van een goede ceremoniële matcha op in 70 ml water van ongeveer 75 °C en drink het puur. Doe daarna hetzelfde met een goedkoop culinair poeder. Het verschil is grotendeels theanine tegenover catechinen: de eerste is rond met een zoete afdronk, de tweede valt plat, wordt hard en droogt de zijkanten van je tong uit.

Het verklaart ook een oude regel die bijna iedereen volgt zonder de reden te kennen. Kokend water trekt catechinen en cafeïne hard en snel uit, terwijl het zoete aminozuurkarakter ondersneeuwt — de kom smaakt bitter. Water van 70–80 °C houdt de balans waar de teler die bedoeld heeft. Er wordt bij 100 °C niets vernietigd; theanine is hittebestendig genoeg voor een waterkoker. Alleen de smaakbalans kantelt tegen je.

In de winkel zien we dit wekelijks: iemand schrijft dat het nieuwe blik bitter smaakt en vraagt of de matcha slecht is. Negen van de tien keer is het poeder prima en kwam het water recht van de kook.

Wat het onderzoek zegt — en wat de EFSA besloot

De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid beoordeelde in 2011 gezondheidsclaims over L-theanine en concludeerde dat een oorzaak-gevolgrelatie niet was aangetoond. Het ging om claims over verbeterde cognitieve functie, verlichting van psychische stress, behoud van normale slaap en vermindering van menstruatieklachten; geen daarvan werd onderbouwd bevonden (EFSA Journal 2011;9(6):2238).

Dat is de juridische en wetenschappelijke stand van zaken in de EU, en daarom vind je op deze pagina en op onze productpagina’s geen gezondheidsbelofte. Het onderzoek loopt door, ook naar inname samen met cafeïne, maar “er zijn studies” en “een effect is aangetoond” zijn twee verschillende zinnen, en alleen de tweede zou een claim rechtvaardigen.

Cafeïne is de enige stof in je kom met een hard officieel getal. De EFSA ziet een gewone inname tot 400 mg per dag, en enkelvoudige doses tot 200 mg, als geen veiligheidsprobleem voor gezonde volwassenen; voor zwangeren is het richtgetal 200 mg per dag uit alle bronnen. Bij 2 g per kom zit je op ongeveer 38–89 mg, dus een paar kommen passen er ruim in — tel espresso, cola en pure chocolade mee voordat je besluit hoeveel.

Meer L-theanine halen uit de matcha die je al hebt

Je kunt geen theanine toevoegen aan poeder dat het niet heeft. Wel kun je ophouden met weggooien waarvoor je betaald hebt. Vier dingen tellen echt.

  1. Koop matcha van de eerste oogst, in de schaduw geteeld. Theanine volgt de voorjaarsoogst en de weken onder de afdekking. Een laat geoogst culinair poeder kreeg meer zon en minder schaduw, en de cijfers volgen. Dit is de enige beslissing die het gehalte in je blik echt verandert.
  2. Weeg je dosis. Theanine per kop is dosis maal concentratie — en de dosis is de helft die jij bepaalt. Van een vaag schepje van 1 g naar afgewogen 2 g gaan verdubbelt alles in de kom.
  3. Drink de kom helemaal leeg, bezinksel incluis. Matcha is een suspensie, geen infusie. Poeder dat op de bodem blijft liggen en in de gootsteen verdwijnt, is betaalde inhoud die je niet gedronken hebt. Klop goed, drink binnen een paar minuten, en zwenk de laatste slok.
  4. Bewaar het blik koel, dicht en donker. Zuurstof, licht en warmte breken kleur en aroma af. Sluit het na elk gebruik, zet het niet naast het fornuis, en maak een blik van 40 g binnen zes tot acht weken na openen op.

Wat niet helpt: heter water, langer kloppen, of het poeder op wat voor manier dan ook “activeren”. Matcha is al alles wat het blad had.

De producten die wij hiervoor gebruiken op yerbador.com

Sakuro Matcha Finest is een Japanse matcha van ceremoniële kwaliteit uit Shizuoka, blik van 40 g voor 23,90 € — ongeveer 20 porties van 2 g, dus 1,20 € per kom. Die noemen we als iemand een dagelijkse matcha wil die ook onder havermelk overeind blijft.

Sakuro Matcha Excellence is de hogere kwaliteit uit dezelfde bron in Shizuoka, 40 g voor 26,90 €, dus 1,35 € per kom. Zoeter, zachter, het best puur in water gedronken waar niets zich kan verstoppen. Wil je maar één blik om te proeven wat theanine doet, neem dan deze.

Twijfel je? De set Finest 40 g + Excellence 40 g kost 46,90 € en laat je de vergelijking met twee kommen fatsoenlijk doen. Een bamboe chasen van 14,90 € houdt het poeder beter in suspensie dan welke lepel ook: niet-gesuspendeerd poeder is theanine die op de bodem blijft zitten.

Sakuro matcha cadeauset: groene doos, keramische kom, chasen, chashaku en een blik Excellence naast een glas matcha
Kom, klopper, lepeltje, blik. Alles hier bestaat om het poeder volledig in het water en in jou te krijgen.

Voor horeca: het theanineverhaal eerlijk op de kaart

Koffiezaken vragen ons hoe ze over L-theanine kunnen schrijven zonder in claims te belanden die niet mogen. De veilige en juiste versie is kort: matcha bevat een aminozuur, L-theanine, dat koffie niet heeft; het geeft goede matcha zijn zoethartige smaak; en de teelt in de schaduw verklaart waarom er zoveel in zit. Smaak en herkomst mag je verkopen. Gezondheidseffecten niet — de beoordeling van de EFSA uit 2011 is de reden.

Financieel pakt het anders uit dan in het schap. Per kilo kost Sakuro Finest 480 PLN netto per kg, wat bij de koers van de Poolse Nationale Bank van 4,4070 PLN per euro op 13 november neerkomt op ongeveer 109 € per kg — ruwweg 0,22 € voor een portie van 2 g. Excellence staat op 690 PLN netto per kg, ongeveer 157 € per kg, dus rond 0,31 € per portie. Beide zijn indicatieve omrekeningen tegen de koers van die dag; de bindende offerte komt van Ewelina.

Verpakking Kwaliteit Prijs Per portie 2 g Porties
Blik, 40 g Finest 23,90 € 1,20 € 20
Blik, 40 g Excellence 26,90 € 1,35 € 20
Zak, 1 kg (groothandel) Finest ca. 109 € netto ca. 0,22 € 500
Zak, 1 kg (groothandel) Excellence ca. 157 € netto ca. 0,31 € 500

Groothandelsbestellingen gaan in zakken van 1 kg en worden vanuit Polen binnen de EU verzonden. Staffelkorting: 5 % vanaf 3 kg, 10 % vanaf 5 kg. Voor prijzen, monsters en een bindende offerte mail je Ewelina op [email protected] of bel je +48 515 025 329.

Vijf fouten rond L-theanine en matcha

  1. Een supplementdosis van een kom verwachten. L-theaninecapsules worden meestal verkocht in doseringen ruim boven wat een kom van 2 g bevat. Vergelijk je de twee alleen op milligrammen, dan verliest matcha — maar je drinkt thee, je doseert geen isolaat.
  2. Culinair poeder kopen en ceremoniële chemie verwachten. Laat geoogst, weinig beschaduwd blad heeft minder theanine en meer samentrekking. Goed voor een cake, verkeerd voor een kom.
  3. Kokend water gebruiken en het blik de schuld geven. De theanine overleeft, de smaakbalans niet. Laat de waterkoker twee tot drie minuten staan.
  4. Poeder op de bodem laten liggen. Slordig kloppen laat groene drab achter. Pak een chasen, klop in een W, drink zolang het in suspensie is.
  5. Elk groen poeder voor matcha aanzien. Gemalen sencha is goedkoper, bruiner, in volle zon geteeld en armer aan theanine. Het etiket zegt het niet altijd; de kleur en de eerste slok wel.

FAQ

Hoeveel L-theanine zit er in een kop matcha?

Ongeveer 36 tot 89 mg in een standaardportie van 2 g. Matcha van ceremoniële kwaliteit bevat volgens Japanse analyses ruim 18 mg theanine per gram, en gepubliceerde monsters lopen op tot 44,65 mg/g, dus het getal hangt af van de kwaliteit en de oogst. Een ijslatte met 1 g geeft daar ongeveer de helft van; 4 g koicha ruwweg het dubbele.

Zit er L-theanine in koffie?

Nee. L-theanine komt vrijwel uitsluitend voor in de theeplant Camellia sinensis en in één paddenstoelsoort. Branden, malen of zetten brengt het niet in koffie. Een dubbele espresso en een kom van 2 g matcha kunnen vergelijkbaar veel cafeïne bevatten, maar alleen de matcha brengt theanine mee.

Heeft matcha meer L-theanine dan gewone groene thee?

Ja, om twee redenen. Het blad voor matcha staat ongeveer drie weken voor de pluk in de schaduw, waardoor theanine niet wordt afgebroken, en je drinkt het gemalen blad volledig op in plaats van het te zetten en weg te gooien. Gezette thee laat een deel van zijn theanine in het uitgetrokken blad achter; matcha laat niets achter.

Vernietigt heet water de L-theanine in matcha?

Nee. Theanine is stabiel genoeg om kokend water te doorstaan, dus je verliest de stof niet door een hete waterkoker. Wat je verliest is de smaakbalans: heel heet water duwt catechinen en cafeïne naar voren en de kom smaakt bitter. Klop op 70–80 °C vanwege de smaak, niet vanwege de chemie.

Is de L-theanine in matcha hetzelfde als in een supplement?

Het is hetzelfde aminozuur, maar niet dezelfde dosis en niet dezelfde context. Supplementen isoleren het; matcha levert het samen met cafeïne, catechinen, chlorofyl en de rest van het blad. Wil je matcha om de smaak en het ritueel, dan is het blik de juiste aankoop. Wil je een precieze milligramdosis van een geïsoleerde stof, dan is dat een ander product en een gesprek voor de apotheek.

Hoeveel matcha heb ik nodig voor 200 mg L-theanine?

Afhankelijk van de kwaliteit tussen 4,5 g en 11 g poeder — en diezelfde hoeveelheid brengt ongeveer 85 tot 490 mg cafeïne mee. De EFSA noemt 400 mg cafeïne per dag voor gezonde volwassenen en 200 mg per dag tijdens de zwangerschap als waarden die geen veiligheidsprobleem opleveren, dus wie een theaninegetal najaagt loopt eerst tegen het cafeïneplafond aan. Drink matcha omdat je het lekker vindt, niet om een milligramdoel te halen.

Bevat ceremoniële kwaliteit echt meer theanine dan culinaire?

Meestal wel. De Japanse analyse vond matcha van theeceremoniekwaliteit boven 1,8 g per 100 g droge stof, terwijl de meeste industriële matcha’s en gemalen groene thee daaronder bleven. De woorden op het blik zijn echter niet gereguleerd: kijk naar de oogst en de kleur in plaats van naar het bijvoeglijk naamwoord. Hoe dat moet, staat in onze rangschikking van matchakwaliteiten op kleur, smaak en prijs.

Wil je de balans tussen theanine en catechinen zelf zien, doe het deze week: 2 g van een goede ceremoniële matcha, 70 ml water van 75 °C, opgeklopt en puur gedronken, zonder melk of suiker ertussen. Lees daarna onze uitleg over hoeveel cafeïne er in matcha zit en je kent beide helften van wat er echt in je kom zit.

Ontdek onze TOP-producten!

Jouw droomfiguur

Ontdek nieuwe smaken

Yerba mate met thee

Accessoires

Superfoods

Gecertificeerde rauwe honing uit Polen

Bekijk de huidige prijs

gratis verzending

Tot 90 dagen

gratis retourneren

24 H

shipping

Bekijk de multipack-sets

Vergelijkbare berichten

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *